Czy waga może wpływać na płodność?

Dzięki prawidłowo zbilansowanej diecie przed ciążą, przyszła mama nie jest narażona na niedobory czy nadmiary składników pokarmowych niezbędnych do prawidłowego przebiegu ciąży.

Zbyt niska waga przyszłej mamy

Zarówno niedowaga, jak i nadwaga mogą negatywnie wpływać na płodność kobiet i przebieg ciąży. Niedobór masy ciała zazwyczaj wiąże się z niedostatecznym spożyciem makroskładników diety, takich jak białko, tłuszcz czy węglowodany. Kobiety bardzo szczupłe mogą również cierpieć na niedobory witamin i składników mineralnych.
Zbyt niska masa ciała (czyli BMI poniżej 18,5), może zaburzać proces owulacji, a także zwiększać ryzyko przedwczesnego porodu i niskiej masy urodzeniowej niemowlęcia. Długoterminowy niedobór składników odżywczych w diecie przyszłej mamy, może skutkować zmniejszeniem masy łożyska i zaburzonym transportem związków odżywczych z krwi mamy do płodu. Poza tym niedobory żywieniowe mogą przyczyniać się do zahamowania wzrostu płodu, a w dłuższej perspektywie do zaburzenia rozwoju zarówno fizycznego, jak i psychicznego.
Kobiety ze zbyt niską masą ciała powinny suplementować dietę, uzupełniając wszelkie niedobory. Pamiętać jednak należy, że włączenie do diety suplementów powinno być skonsultowane z lekarzem lub dietetykiem.

Problem nadprogramowych kilogramów

Otyłość w ostatnich latach uznana została za epidemię ogólnoświatową. Wiąże się z wieloma negatywnymi konsekwencjami dla zdrowia, w tym z zaburzeniem płodności. Szczególnie niebezpieczna jest otyłość typu „jabłko”, czyli nagromadzenie tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha. Należy podkreślić, że tkanka tłuszczowa wpływa na wydzielanie i działanie różnych hormonów.
Kobiety otyłe (BMI powyżej 30 kg/m2) ponad 2-krotnie częściej zmagają się z zaburzeniami płodności wynikającymi z powodu zaburzeń w jajeczkowaniu. Nadmiar tkanki tłuszczowej może iść w parze z insulinoopornością, a także zaburzać działanie jajników czy rozwój pęcherzyków. Hormony wydzielane przez tkankę tłuszczową mogą także upośledzać implantację zarodka. Ponadto kobiety z nadmierną masą ciała znajdują się w grupie ciężarnych z ryzykiem samoistnego poronienia.

Pozytywny efekt zmniejszenia wagi w PCOS

U kobiet z zespołem policystycznych jajników (PCOS, z ang. polycystic ovarian syndrome), zmniejszenie nadmiernej masy ciała poprawia parametry układu rozrodczego. Ubytek już 5% wagi może zmniejszać objętość jajnika i liczbę pęcherzyków, co znacznie zwiększa szansę na regularne miesiączki i zajście w ciążę.

Literatura:

Chavarro JE i wsp. Diet and lifestyle in the prevention of ovulatory disorder infertility. Obstet. Gynecol. 2007; 110:1050–1058.
Crosignani PG i wsp. Overweight and obese anovulatory patients with polycystic ovaries: parallel improvements in anthropometric indices, ovarian physiology and fertility rate induced by diet. Hum. Reprod. 2003; 18: 1928––1932.
Demissie M, Milewicz A. Zaburzenia hormonalne w otyłości. Diabetol. Prakt.2003; 3: 207–209.